Ankeren is een van de meest nuttige vaardigheden die je als watersporter kunt beheersen. Of je nu een rustige plek zoekt om te lunchen op het water, een nacht wilt doorbrengen in een baai of gewoon even wilt stoppen zonder aanlegplaats in de buurt, een goed gegooid anker geeft je die vrijheid. Toch gaat het bij veel watersporters regelmatig mis, van te weinig lijn tot een anker dat weigert los te komen. In dit artikel lees je precies hoe je een anker correct gebruikt.
Wat is een anker en waarvoor gebruik je het?
Een anker is een zwaar metalen object dat je vanaf je boot naar de bodem laat zakken om de boot op één plek te houden. Het werkt niet alleen door zijn gewicht, maar vooral door de manier waarop het zich in de bodem vastzet. De meeste ankers grijpen in de zeebodem of rivierbodem door te kantelen en te graven zodra er trekkracht op staat.
Je gebruikt een anker in situaties zoals:
- Overnachten op een plek zonder aanlegmogelijkheid
- Even stoppen om te zwemmen, eten of de omgeving te verkennen
- Wachten op een sluis of brug die nog niet open is
- Noodstop bij motorproblemen of slecht zicht
Een anker geeft je boot stabiliteit en rust, en het geeft jou als schipper de zekerheid dat je boot niet wegdrijft.
Welke soorten ankers zijn er voor boten?
Niet elk anker werkt even goed op elke bodem. De keuze van het juiste anker hangt af van de bodemsoort en het type boot dat je hebt.
De meest gebruikte ankertypen zijn:
- Ploeganker (CQR of Delta): Werkt goed in zand en klei. Populair op zeiljachten en motorjachten. Het anker draait mee als de stroomrichting verandert.
- Danforthanker (vleugelanker): Lichtgewicht en compact, ideaal voor kleinere boten. Werkt uitstekend in zand, maar minder goed in rotsachtige bodems.
- Bruganker: Zwaar en betrouwbaar in modder en klei. Minder geschikt voor zandige bodems.
- Rocna of Bügel-anker: Moderne ontwerpen die snel en betrouwbaar vastzetten op vrijwel elke bodemsoort. Populair bij toervaarders.
Voor de binnenwateren van Noord-Brabant, waar de bodem vaak bestaat uit zand of klei, voldoen een Danforth of een Delta-anker in de meeste gevallen prima.
Hoe gooi je een anker op de juiste manier?
Het woord “gooien” is hier een beetje misleidend. Je gooit een anker eigenlijk nooit, je laat het gecontroleerd zakken. Zo doe je dat stap voor stap:
- Kies een goede plek. Let op de diepte, de stroming en de ruimte om je heen. Zorg dat je genoeg ruimte hebt om te zwaaien zonder andere boten te raken.
- Verminder je snelheid. Breng de boot tot stilstand of laat hem licht achteruitlopen.
- Laat het anker zakken. Laat de ankerlijn of ketting rustig vieren terwijl de boot licht achteruit drijft of vaart.
- Geef voldoende lijn. Zie het volgende onderdeel voor de juiste verhouding.
- Zet de lijn vast en geef een korte ruk achteruit. Dit helpt het anker om zich in de bodem te graven.
- Controleer of het anker houdt. Neem een paar vaste punten aan de wal als referentie en kijk of je boot niet langzaam wegdrijft.
Hoeveel ankerlijn of ketting heb je nodig?
Dit is een van de meest onderschatte aspecten van ankeren. Veel watersporters geven te weinig lijn, waardoor het anker niet goed vastzet of losslaat bij wind en golfslag.
Een goede vuistregel is de scope: de verhouding tussen de lengte van de ankerlijn en de waterdiepte. Bij een ankerlijn van touw gebruik je een verhouding van 5:1 tot 7:1. Bij een ketting kun je toe met 3:1 tot 5:1, omdat ketting zwaarder is en een betere lighoek geeft.
Praktisch voorbeeld: bij een waterdiepte van 3 meter en een vrijboord van 1 meter (totaal 4 meter) heb je bij touw minimaal 20 meter lijn nodig. Meer lijn geeft meer zekerheid, zeker bij wind of stroom.
Gebruik je een combinatie van ketting en touw? Begin dan altijd met een stuk ketting direct aan het anker, gevolgd door touw. De ketting zorgt voor de juiste aanvalshoek en beschermt het touw tegen slijtage op de bodem.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij het ankeren?
Zelfs ervaren watersporters maken soms fouten bij het ankeren. Dit zijn de meest voorkomende:
- Te weinig lijn geven. Het anker kan zich niet goed ingraven als de hoek te steil is.
- Het anker gooien in plaats van laten zakken. Hierdoor raakt de lijn verward of slaat het anker verkeerd neer.
- Niet controleren of het anker houdt. Altijd even wachten en de positie controleren ten opzichte van vaste punten.
- Ankeren op een drukke vaarroute. Controleer altijd of je de doorvaart niet blokkeert en of je op een toegestane ankerplaats ligt.
- Het anker niet merken. Bevestig een ankerboei aan je ankerlijn zodat andere schippers weten waar je anker ligt.
- Vergeten het ankerlicht aan te steken. Bij nacht of beperkt zicht ben je verplicht een rondom zichtbaar wit licht te voeren.
Hoe haal je een vast zittend anker op?
Een vast zittend anker is vervelend, maar het overkomt vrijwel elke watersporter wel eens. Probeer het eerst op de eenvoudige manier: vaar langzaam in de richting van het anker en haal de lijn strak. Soms is dat al voldoende om het anker los te trekken vanuit een andere hoek.
Lukt dat niet, probeer dan het volgende:
- Maak de ankerlijn vast aan een cleat en laat de bootbeweging het werk doen bij golfslag of deining.
- Vaar een cirkel om het anker heen terwijl je de lijn strak houdt, zodat je de trekkracht vanuit verschillende richtingen toepast.
- Gebruik een ankerlosserlijn (een lijn die je vooraf aan de ankerkroon bevestigt) om het anker van de andere kant los te trekken.
Is het anker echt niet los te krijgen? Dan is het soms beter om de lijn te kappen dan je boot te beschadigen. Zorg daarom altijd voor een breekschakel of opofferingsschakel in je ankersysteem, zodat je in nood de lijn kunt vrijgeven.
Aanmeren bij De Turfvaart: jouw uitvalsbasis in Noord-Brabant
Ben je op doortocht door Noord-Brabant en zoek je een gastvrije en goed bereikbare ligplaats? Bij ons aan de Leursche Vaart in Etten-Leur ben je van harte welkom. We bieden het volgende voor passanten en toervaarders in Noord-Brabant:
- 20 passantenligplaatsen in de Zwaaikom, geschikt voor boten tot 30 meter
- Ligplaatsen aan de kade of aan een vlonder, allemaal met zijsteiger
- Directe aansluiting op vaarroutes naar Breda, Biesbosch, Dinteloord en het Volkerak
- Gratis wifi over de gehele haven
- Paviljoen met terras voor lunch, diner of een gezellige borrel
- Zwemmen, suppen en kano huren op de Westpolderplas
Wil je zeker zijn van een ligplaats? Bel dan onze havenmeester voor meer informatie via 06-18553223 en we bespreken de mogelijkheden. Een ligplaats bij ons is meer dan aanmeren: het is genieten van natuur, recreatie en comfort op één plek, aan de rand van Etten-Leur.